چرا جام جهانی در سه کشور است؟
جام جهانی همیشه یکی از بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان بوده است؛ تورنمنتی که هر چهار سال یکبار نگاه میلیاردها نفر را به خود جلب میکند. اما جام جهانی ۲۰۲۶ یک تفاوت مهم با تمام دورههای قبلی دارد؛ برای نخستین بار در تاریخ، این مسابقات بهصورت گسترده در سه کشور مختلف برگزار میشود.
شاید برای بسیاری از علاقهمندان فوتبال این سؤال پیش آمده باشد که چرا جام جهانی در سه کشور است؟ آیا این تصمیم فقط به خاطر مسائل اقتصادی گرفته شده یا دلایل دیگری هم پشت آن وجود دارد؟
در ادامه، بهصورت کامل به این موضوع میپردازیم و تمام دلایل، مزایا، چالشها و اتفاقات مهم مربوط به میزبانی مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ را بررسی میکنیم.
جام جهانی ۲۰۲۶ در کدام کشورها برگزار میشود؟
میزبانی جام جهانی ۲۰۲۶ به سه کشور آمریکای شمالی واگذار شده است:
- کانادا
- آمریکا
- مکزیک
این سه کشور در سال ۲۰۱۸ توانستند در رأیگیری فیفا، رقیب خود یعنی مراکش را شکست دهند و حق میزبانی را به دست آورند.
در واقع این نخستین باری نیست که چند کشور میزبان یک تورنمنت بزرگ فوتبالی هستند، اما اولین بار است که جام جهانی مردان در چنین ابعاد گستردهای میان سه کشور تقسیم میشود.
چرا فیفا تصمیم گرفت سه کشور میزبان جام جهانی باشند؟
پاسخ این سؤال را باید در چند تغییر بزرگ در ساختار جام جهانی جستوجو کرد.
۱. افزایش تعداد تیمها از ۳۲ به ۴۸ تیم
مهمترین دلیل، افزایش تعداد تیمهای حاضر در مسابقات است.
از سال ۲۰۲۶ تعداد تیمهای حاضر در جام جهانی از ۳۲ تیم به ۴۸ تیم افزایش پیدا میکند.
این یعنی:
- مسابقات بیشتر
- استادیومهای بیشتر
- کمپهای تمرینی بیشتر
- هتلهای بیشتر
- زیرساخت حملونقل گستردهتر
طبیعتاً فراهم کردن چنین امکاناتی برای یک کشور بسیار دشوار و پرهزینه است.
به همین دلیل فیفا تصمیم گرفت بار میزبانی را میان سه کشور تقسیم کند.
۲. کاهش هزینه ساخت ورزشگاههای جدید
یکی از بزرگترین هزینههای هر جام جهانی، ساخت یا بازسازی ورزشگاهها است.
کشورهای آمریکا، کانادا و مکزیک از قبل دارای دهها ورزشگاه بزرگ و استاندارد بودند؛ ورزشگاههایی که برای لیگهای فوتبال آمریکایی، بیسبال، فوتبال و سایر مسابقات استفاده میشوند.
در نتیجه:
- نیاز به ساخت استادیومهای جدید کمتر شد.
- میلیاردها دلار صرفهجویی شد.
- بعد از پایان جام جهانی نیز ورزشگاهها بلااستفاده نمیمانند.
این موضوع یکی از اهداف اصلی فیفا در سالهای اخیر است؛ جلوگیری از ساخت ورزشگاههایی که بعد از مسابقات بدون استفاده باقی بمانند.
۳. استفاده از زیرساختهای آماده
سه کشور میزبان دارای امکانات فوقالعادهای هستند.
از جمله:
- فرودگاههای بینالمللی متعدد
- خطوط هوایی گسترده
- هتلهای فراوان
- سیستم حملونقل مناسب
- امکانات امنیتی پیشرفته
- ظرفیت بالای گردشگری
وجود این زیرساختها باعث میشود میلیونها هوادار بتوانند راحتتر بین شهرهای مختلف جابهجا شوند.
۴. تقسیم فشار اقتصادی
برگزاری جام جهانی هزینه بسیار سنگینی دارد.
اگر تنها یک کشور میزبان باشد باید هزینههای زیر را به تنهایی پرداخت کند:
- امنیت
- حملونقل
- توسعه زیرساخت
- تبلیغات
- نیروی انسانی
- آمادهسازی ورزشگاهها
اما در میزبانی مشترک، این هزینهها بین چند کشور تقسیم میشود و فشار مالی کاهش پیدا میکند.
۵. افزایش درآمد فیفا
یکی دیگر از اهداف فیفا، افزایش درآمد از جام جهانی است.
وقتی مسابقات در سه کشور برگزار شود:
- ظرفیت ورزشگاهها افزایش پیدا میکند.
- تعداد بلیتهای قابل فروش بیشتر میشود.
- گردشگران بیشتری سفر میکنند.
- اسپانسرهای بیشتری جذب میشوند.
- درآمد تبلیغات افزایش پیدا میکند.
در واقع جام جهانی ۲۰۲۶ پیشبینی میشود سودآورترین جام جهانی تاریخ باشد.
چرا آمریکا نقش اصلی را در میزبانی دارد؟
اگرچه سه کشور میزبان هستند، اما بخش عمده مسابقات در ایالات متحده برگزار میشود.
دلیل آن کاملاً مشخص است.
آمریکا:
- بیشترین تعداد ورزشگاههای بزرگ را دارد.
- ظرفیت بالاتری برای اسکان گردشگران دارد.
- امکانات حملونقل گستردهتری در اختیار دارد.
- بازار تبلیغاتی بسیار بزرگی دارد.
به همین دلیل بیشتر مسابقات، از جمله مراحل پایانی، در آمریکا برگزار خواهند شد.
سهم هر کشور از مسابقات چقدر است؟
در جدول زیر، سهم هر یک از کشورهای میزبان (آمریکا، مکزیک و کانادا) از برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ به همراه جزئیات مربوط به مراحل حساس مشخص شده است:
| کشور میزبان | تعداد تقریبی مسابقات | مراحل کلیدی و حساس تحت میزبانی |
|---|---|---|
| ایالات متحده آمریکا | بیش از ۷۰ مسابقه | مراحل نیمهنهایی و فینال |
| مکزیک | حدود ۱۳ مسابقه | مراحل گروهی و حذفی اولیه |
| کانادا | حدود ۱۳ مسابقه | مراحل گروهی و حذفی اولیه |
البته این تقسیمبندی بر اساس برنامهریزی رسمی فیفا انجام شده است.
بیشتر بخوانید: بهترین بازیکنان جام جهانی 2026
مزایای برگزاری جام جهانی در سه کشور
این مدل میزبانی مزایای زیادی دارد.
1. توسعه فوتبال در آمریکای شمالی
جام جهانی میتواند محبوبیت فوتبال را در منطقه افزایش دهد.
بهخصوص در آمریکا و کانادا که فوتبال در سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است.
2. رونق صنعت گردشگری
میلیونها هوادار از سراسر جهان وارد این سه کشور خواهند شد.
این موضوع باعث رشد:
- هتلها
- رستورانها
- حملونقل
- مراکز خرید
- جاذبههای گردشگری
خواهد شد.
3. استفاده بهتر از امکانات موجود
در بسیاری از جامهای جهانی گذشته، برخی ورزشگاهها بعد از پایان مسابقات تقریباً بدون استفاده باقی ماندند.
اما در آمریکای شمالی اکثر استادیومها متعلق به لیگهای حرفهای هستند و پس از جام جهانی نیز به فعالیت خود ادامه میدهند.
4. کاهش ریسک برای یک کشور
وقتی سه کشور میزبان باشند، اگر یکی از شهرها با مشکلی مواجه شود، امکان جابهجایی مسابقات راحتتر خواهد بود.
چالشهای میزبانی مشترک جام جهانی چیست؟
البته این مدل بدون مشکل هم نیست.
1. چالش مسافتهای طولانی و سفرهای بینشهری
وسعت جغرافیایی قاره آمریکای شمالی، فاصله میان شهرهای میزبان را بسیار زیاد کرده است.
تیمهای فوتبال و هواداران ممکن است مجبور شوند هزاران کیلومتر را برای رسیدن از یک مسابقه به مسابقه دیگر طی کنند.
این جابهجاییهای مکرر و طولانی، خستگی مضاعفی را برای بازیکنان به همراه دارد و برنامهریزی سفر را برای طرفداران دشوار میکند.
2. تفاوتهای قانونی و پیچیدگیهای اداری
میزبانی مشترک آمریکا، مکزیک و کانادا به معنای رویارویی با سه سیستم قانونی مجزا است.
قوانین مربوط به صدور ویزا، شرایط ورود مسافران، تعرفههای گمرکی و مقررات مالیاتی در هر کشور متفاوت است.
هماهنگسازی این قوانین برای تسهیل تردد هواداران و کادر اجرایی، فرآیندی بسیار پیچیده است که نیاز به توافقات دیپلماتیک سطح بالا دارد.
3. هماهنگی امنیتی در مقیاس بینالمللی
تأمین امنیت برای رویدادی در این ابعاد، نیازمند همکاری دقیق و همهجانبه میان سه دولت است.
پلیس، نیروهای امنیتی و یگانهای ویژه مرزی باید برای مدیریت ترددها و حفاظت از ورزشگاهها با یکدیگر همسو شوند.
علاوه بر امنیت فیزیکی، هماهنگی در بخش خدمات درمانی و مدیریت بحران در صورت بروز حوادث غیرمترقبه نیز از دیگر اولویتهای کلیدی است.
آیا قبلاً جام جهانی مشترک برگزار شده بود؟
بله، اما نه در این ابعاد.
برای مثال جام جهانی ۲۰۰۲ به میزبانی ژاپن و کره جنوبی برگزار شد.
اما جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دورهای است که سه کشور بهطور همزمان میزبان مسابقات هستند.
چرا فیفا به سمت میزبانی مشترک حرکت کرده است؟
در سالهای اخیر، برگزاری جام جهانی بسیار پرهزینهتر از گذشته شده است.
ساخت ورزشگاههای مدرن، فناوریهای جدید، امنیت، حملونقل و خدمات رفاهی هزینههای هنگفتی ایجاد میکنند.
به همین دلیل فیفا معتقد است که میزبانی مشترک میتواند:
- فشار مالی را کاهش دهد.
- کشورهای بیشتری را وارد رقابت میزبانی کند.
- کیفیت برگزاری مسابقات را افزایش دهد.
- از ساخت پروژههای غیرضروری جلوگیری کند.
به همین دلیل احتمال دارد در سالهای آینده نیز شاهد برگزاری جام جهانی در چند کشور باشیم.
جام جهانی ۲۰۲۶ چند شهر میزبان دارد؟
این رقابتها در مجموع در ۱۶ شهر برگزار میشود.
شهرهای میزبان در آمریکا عبارتاند از:
- نیویورک / نیوجرسی
- لسآنجلس
- دالاس
- هیوستون
- آتلانتا
- سیاتل
- کانزاسسیتی
- بوستون
- فیلادلفیا
- میامی
- سانفرانسیسکو (سانتا کلارا)
در کانادا:
- تورنتو
- ونکوور
در مکزیک:
- مکزیکوسیتی
- گوادالاخارا
- مونتری
این پراکندگی جغرافیایی به فیفا اجازه میدهد میلیونها تماشاگر را بدون فشار بیش از حد بر یک منطقه میزبانی کند.
آیا این مدل میزبانی موفق خواهد بود؟
بسیاری از کارشناسان معتقدند جام جهانی ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطفی در تاریخ این مسابقات باشد.
وجود زیرساختهای قوی، ورزشگاههای مدرن، ظرفیت بالای حملونقل و همکاری سه کشور، احتمال موفقیت این دوره را افزایش داده است.
با این حال، هماهنگی میان سه دولت، مدیریت سفرهای طولانی تیمها و هواداران و حفظ کیفیت برگزاری در همه شهرها از مهمترین چالشهایی است که برگزارکنندگان باید به آن توجه کنند.
جمعبندی نهایی
اینکه چرا جام جهانی در سه کشور برگزار میشود، بیش از هر چیز به تغییرات ساختاری این رقابتها برمیگردد. افزایش تعداد تیمها به ۴۸، نیاز به ورزشگاهها و زیرساختهای بیشتر، کاهش هزینههای میزبانی و استفاده از امکانات آماده، همگی باعث شدند فیفا مدل میزبانی مشترک را برای جام جهانی ۲۰۲۶ انتخاب کند.
آمریکا، کانادا و مکزیک با برخورداری از زیرساختهای گسترده، ظرفیت بالای گردشگری و تجربه میزبانی رویدادهای بینالمللی، گزینهای مناسب برای اجرای بزرگترین جام جهانی تاریخ به شمار میروند. اگر این تجربه موفق باشد، احتمال زیادی وجود دارد که در دورههای آینده نیز فیفا به سراغ میزبانی مشترک چند کشور برود؛ رویکردی که میتواند هزینهها را کاهش دهد و امکان میزبانی را برای کشورهای بیشتری فراهم کند.